BarBara SikorSka

Dnia 20 lutego 1992 r. w Warszawie prokurator Prokuratury Warszawskiego Okręgu Wojskowego kpt. mgr Zbigniew Piechowik delegowany do Głównej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. z późniejszymi zmianami (DzU z 1991 r. Nr 45, poz. 195) i art. 129 kpk, osobiście przesłuchał niżej wymienionego w charakterze świadka. Świadka uprzedzono o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, po czym świadek stwierdził własnoręcznym podpisem, że uprzedzono go o tej odpowiedzialności (art. 172 kpk). Świadka uprzedzono o prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytania (art. 166 § 1 kpk). Następnie świadek zeznał, co następuje:


Imię i nazwisko Barbara Sikorska
Imiona rodziców Stefan, Lidia z d. Prodziewicz
Data i miejsce urodzenia 11 października 1927 r., Lwów
Miejsce zamieszkania Warszawa […]
Zajęcie emeryt
Wykształcenie niepełne wyższe
Karalność za fałszywe zeznania ze słów niekarana
Stosunek do stron obcy – żona Jerzego Sikorskiego

Jestem emerytem. W okresie od 7 czerwca 1948 r. do 26 września 1949 r. przebywałam w śledztwie prowadzonym przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego: początkowo przez ok. jeden tydzień w podziemiach przy ul. Koszykowej budynku MBP, następnie do chwili zwolnienia – w więzieniu na Mokotowie. Podczas aresztowania nie otrzymałam żadnego dokumentu o aresztowaniu. Zatrzymana zostałam wraz z mężem we własnym mieszkaniu przy ul. […]. Nie podano mi żadnego powodu aresztowania, jedynie ci, którzy nas zatrzymali, mówili, że jesteśmy agentami wywiadu angielskiego. Podczas rewizji przeprowadzonej przez tych funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa zabrana została cała korespondencja oraz maszyna do pisania. Podczas pobytu na Koszykowej płk Różański wezwał mnie do swego gabinetu i proponował współpracę za cenę wolności mojej i męża, na co ja się nie zgodziłam. Wówczas to płk Różański powiedział, cytuję: „Stracisz zdrowie i urodę i nigdy stąd nie wyjdziesz”.

Pamiętam, że na Koszykowej przesłuchiwana byłam przez dwa dni i przesłuchania były spokojne, tj. bez szykan fizycznych. Jedynie używano pod moim adresem słów obelżywych, co było normalnie stosowane przez przesłuchujących mnie w toku całego śledztwa. Następnie, gdy przewieziono mnie na Mokotów, gdzie osadzona zostałam w okropnych warunkach, ale pomimo moich próśb nikt nie chciał ze mną rozmawiać na temat mego pobytu w więzieniu. Śledztwo zaczęło się dopiero jesienią, w październiku 1948 r., i trwało do 31 grudnia 1948 r. z małymi przerwami. Przesłuchiwał mnie Kobylec Mieczysław i Pugacewicz Jan. Śledztwo miałam bardzo ciężkie. Oni obaj szykanowali mnie i znęcali się fizycznie i moralnie i to zarówno, gdy przesłuchiwali mnie pojedynczo, jak i też wspólnie. Najczęściej stosowane były przysiady, bicie w twarz (na skutek czego straciłam cztery zęby, a dwa miałam naruszone), siedzenie na tzw. „kołku”, z którego po zemdleniu spadłam, a wówczas cucona byłam spluwaczką. Pamiętam, że byłam kopana kilkakrotnie przez obu po różnych częściach ciała.

Trzy dni także siedziałam w karcerze, nago, bez okna, jedzenie dawano mi raz dziennie i jeśli był dobry oddziałowy, to wyprowadzał raz dziennie do ubikacji. Za porozumiewanie się alfabetem Morse’a z innymi celami byłam dwa razy na nocnych stójkach, na tzw. „zakopane”, jedna była – dokładnie pamiętam datę – z 12 na 13 grudnia 1948 r. Przesłuchiwana byłam codziennie oprócz niedziel, od śniadania, tj. od ok. godz. 8.00, do godzin popołudniowych, a czasem dłużej. Z tego, co pamiętam, to bardziej aktywny, jeśli chodzi o znęcanie się, był pan Kobylec. Pan Pugacewicz natomiast mocno bił rękoma. Jeśli chodzi o przysiady, to wykonywałam je prawie codziennie podczas pobytu w śledztwie na Mokotowie, przy czym jednorazowo miałam wykonywać 600–800 przysiadów. Ponadto na tzw. „kołku”, czyli odwróconym taborecie, siedziałam ok. dziesięciu razy (nie pamiętam jednak, kto konkretnie, tj. który z nich, mi to polecenie wydał). Bita byłam bądź ręką, bądź też kopana nogami i nie codziennie. W tej metodzie szykany te stosowali zarówno Kobylec, jak i Pugacewicz w równych ilościach ogółem.

Czasem na śledztwie zjawiał się ppłk Humer, który bardzo lubił znęcać się zarówno psychicznie, jak i fizycznie za pomocą bicia. Osobiście ppłk Humer uderzył mnie kilka razy w twarz, tak że po jednym z takich uderzeń wybił mi ząb. Ponadto czasem na moje śledztwo zjawiał się mjr Szymański, imienia jego nie pamiętam (niewysoki, piegowaty, blondyn raczej), który znęcał się psychicznie i namawiał prowadzącego śledztwo do stosowania ostrzejszych metod w stosunku do mnie. Nie wiem, jakie stanowisko miał Szymański, o którym podałam, ale to nie był oddziałowy Szymański – który również był wyjątkowym sadystą (mnie np. kopnął, prowadząc na śledztwo). Serkowskiego widziałam dwa razy, raz przed rozprawą, a drugi raz przed zwolnieniem mnie z więzienia, co miało miejsce dopiero po dziesięciu dniach od chwili wydania wyroku, którym mnie uniewinniono.

Całe te metody śledcze zmierzały do tego, żebym podpisała protokoły przesłuchań, które nie były prawdziwe. Z tego, co pamiętam, to żadnego protokołu w śledztwie nie podpisałam. Świadkami w mojej sprawie byli pan Władysław Śliwiński i Bolesław Jedlinko. Pan Jedlinko – z tego, co wiem – żyje, ale gdzie mieszka, tego nie wiem. Pan Śliwiński natomiast został skazany na karę śmierci i wyrok wykonano. Wiem od męża, który zmarł dwa lata temu, że także miał ciężkie śledztwo, które także prowadzili pan Kobylec i Pugacewicz i – z tego, co mi opowiadał – względem niego oni stosowali podobne jak wobec mnie metody, z tym że wykonywał mniej przysiadów, więcej był w karcu oraz bito go. Spośród osób, które miały ciężkie śledztwo, pamiętam 15-letnią dziewczynę o imieniu Elżbieta, pochodzącą z Gdyni lub Gdańska, która maltretowana była psychicznie, gdyż słyszała krzyki maltretowanej matki.

W toku śledztwa zetknęłam się w celach z Wiesławą Pajdak – obecnie Śmiechowską, Zofią Rusiecką – nie mam z nią kontaktu, Władysławą Osińską – mieszka w Warszawie (była wówczas w ciąży i urodziła dziecko w więzieniu), panią Prokopowicz i Gillową Janiną, które były wówczas znacznie ode mnie starsze. Pamiętam też Gorzkowską Marię. To wszystko, co wiem w tej sprawie.

Na tym protokół przesłuchania świadka zakończono i po osobistym odczytaniu jako zgodny z treścią złożonych zeznań podpisano.